Etyka wolności
Autor: Murray N. Rothbard
Przekład: Jakub Woziński, Jan M Fijor
Fijorr Publishing, Warszawa 2010
ISBN: 978-83-89812-63-6
Cena: 38 zł (twarda okładka, wysylka gratis)
Prawie dwa lata trwało wydanie tego dzieła Rothbarda. Przyznam że nie było łatwo. Kilka razy byliśmy blisko kapitulacji. Dzięki naszym Czytelnikom, którzy dodawali nam ducha udało się jednak wszelkie kryzysy przetrwać i ta bardzo dla liberarian ważna, kontrowersyjna, a także szczególnie wartościowa praca wybitnego mistrza szkoły austriackiej ujrzała właśnie światło dzienne.
(…) Tak długo, jak istnieje rzadkość zasobów i potencjalny konflikt międzyosobowy, każde społeczeństwo potrzebuje dobrze zdefiniowanych zasad przydziału praw własności. Jednak nie absolutnych, uniwersalnych i wiecznych. Istnieje prawidłowy i właściwy lub fałszywy i niewłaściwy sposób definiowania lub tworzenia zestawu praw własności, ale nie istnieją absolutne prawa lub absolutne przestępstwa, a tylko alternatywne systemy nadawania praw własności, opisujące różne dziedziny aktywności jako dobre lub złe. Bez jakichkolwiek absolutnych etycznych standardów wybór między alternatywnymi systemami ustalania praw własności będzie dokonywany (w przypadkach konfliktów między ludźmi powinien być dokonywany przez państwowych sędziów) w oparciu o utylitarystyczne rozważania i kalkulacje. Oznacza to, że prawa własności będą tak ustalane lub ich nadanie tak zmieniane, aby pieniężna wartość otrzymanego przez to wyniku była maksymalna i że we wszystkich przypadkach konfliktu roszczeń państwowi sędziowie powinni w ten sposób je rozumieć.
Rothbard był głęboko zainteresowany i zaznajomiony z filozofią i historią idei i od samego początku rozpoznawał w tej reakcji tylko kolejny wariant starego, wewnętrznie sprzecznego, relatywizmu etycznego. Przecież głoszenie, że etyczne pytania są poza sferą nauki, a potem przyznawanie praw własności w oparciu o utylitarystyczne rozważanie kosztowo-dochodowe lub poprzez werdykty państwowych sędziów jest proponowaniem określonej etyki. Jest to etyka etatyzmu w jednej lub w obu z tych form: albo sprowadza się do obrony status quo, czymkolwiek on jest, w oparciu o twierdzenie, że funkcjonujące zasady, normy, prawa, instytucje itp. muszą być efektywne, ponieważ inaczej zostałby zarzucone, albo polega na propozycji, aby konflikty były rozstrzygane, a prawa własności nadawane przez państwowych sędziów zgodnie z utylitarystycznymi kalkulacjami.
Oczywiście Rothbard nie kwestionował faktu, że prawa własności są i w historii były nadawane w różny sposób, a sposoby te mają odmienne konsekwencje ekonomiczne. W gruncie rzeczy jego „Ekonomia wolnegop rynku” (Power and Market) jest prawdopodobnie najbardziej wyczerpującą analizą ekonomiczną alternatywnych ustanowień praw własności, jaka istnieje. Rothbard nie kwestionował możliwości lub znaczenia pieniężnej kalkulacji i oceny alternatywnych systemów praw własności w kategoriach pieniężnych. Jak mógłby to czynić jako otwarty krytyk socjalizmu i teoretyk pieniądza? Rothbard sprzeciwiał się przede wszystkim pozbawionej argumentów i bezpodstawnej akceptacji ze strony Coase’a czy prawniczej i ekonomicznej tradycji chicagowskiej pozytywistycznego dogmatu, dotyczącego niemożliwości racjonalnej etyki (i wynikającego z tego etatyzmu), a także ich niechęci do przyjęcia założenia, że koncepcja prawa własności może faktycznie być nieusuwalnym pojęciem normatywnym, które może dostarczyć bazy pojęciowej do integracji systemowej ekonomii pozbawionej wartościowania z etyką normatywną.
(frament wstępu Hermana H. Hoppego)
Liczba komentarzy: 14
dla wpisu “Etyka wolności”
2 Trackback(s)
- sty 17, 2010: Etyka wolności już w sprzedaży » Barczentewicz.com
- maj 8, 2010: Murray N. Rothbard (1926-1995)
Nazywam się Jan Maria Fijor, w 1985 roku wyemigrowałem do Ameryki gdzie byłem m. in. barmanem, handlowcem, sprzedawałem okna, komputery, nieruchomości, ubezpieczenia, byłem także maklerem w Metlife Financial Services. Po 20 latach wróciłem do kraju, gdzie prowadzę wydawnictwo Fijorr Publishing. | 
Panie Janie,
nie myśli Pan o publikacji książek Antonego Suttona. Obserwując polski rynek książki dochodzę do wniosku, że jedynie takie wydawnictwo jak Pana może podjąć się tego zadania… Pozdrawiam
Dziękuje za tip. Nie znam niczego napisanego przez Suttona. Musze sie zainteresować.
Ukłony
Czekałem od dawna na wydanie w języku polskim tejże książki Rothbard’a i właśnie ją otrzymałem – solidnie wydaną, w twardej oprawie, pachnącą świeżutką farbą drukarską:) Zanurzam się w lekturze, dziękując wszystkim, bez których to wydanie nie ujrzałoby światła dziennego! Pozdrawiam
well done kubulka!
Witam Czy nie myślał Pan o wydaniu nowych książek Sowellla lub Petera Schiffa
Wydaliamy prawie wszystko z ostatnich ksiazek prof. Sowella. Intelektualisci glupi i madrzy wydajemy za ok. 2 miesiace.
Pozdrawiam
JM Fijor
Witam,
Mam już wszystkie wydane przez Fijorr Publ. książki prof. Sowella. Super, że wyjdzie kolejna. Czy Pan będzie również próbował wydać wcześniejsze książki Sowella, np. Knowledge and Decisions lub On Classical Economics. Najbardziej ucieszyłby mnie jednak książka „Konflikt wizji”. Bez niej trudno zrozumieć czemu jedni tak lubią kolektywizm, a inni cenią wolność!
pozdrawiam,
Marcin
Konflikt wizji czyli Vision of annointed to jest prosdzę pana Oni wiedzą lepiej.
Wydana przez nas 2-3 lata temu.
Pozdrawiam
Wydajcie to po poslku proszęę
Tatiana Thumbtzen – The Way He Made Me Feel
Katherine Jackson – My Family. The Jacksons.
Josepha Jacksona – Die Jacksons
Panie Janie,
wydanie „Oni wiedzą lepiej” (ang. The Vision of The Annointed, proszę zob. http://www.tsowell.com/Vanointed.htm) wydał Pan 2 lata temu i chwała Panu za to, bo to bardzo dobra książka i zdecydowanie dobre tłumacznie. Natomiast „Konflikt wizji” (ang. „The Conflict of Visions” prosze zobaczyć na http://www.tsowell.com/Conflv.htm) to inna książka. „Oni wiedzą lepiej” (lub „Wizje namaszczonych” lub „oświeconych”) to taka kontynuacja „Konfliktu wizji”. Jedna jest o „ideoliogicznych podstawach politycznych walk”, a druga o „samozadowleniu jako podstawie polityki społecznej”, czyli efektach prowadzania polityki opartej na wizji oświeconych. Ale to tylko taki szczegół. Może jednak zdecyduje się Pan na wydanie „Conflic of Vision”?
Zastanaiwa mnie czy brał Pan pod uwagę możliwość np. dogadania się z londyńskim „Institute of Economic Affairs” (www.iea.org.uk) i wydrukować ich publikacje np.:
- Israel M. Kirzner, How Markets Work,
- Arthur Seldon, Capitalism: A Condensed Version
- Charles Calomiris, A Globalist Manifesto for Public Policy,
- Deepak Lal, The Poverty of Development Economics
Czytałem, są świetne.
Albo inna możliwość – publikacje Eamonna Butlera z Adam Smith Institute (www.adamsmith.org/index.php i http://www.eamonnbutler.com/), np. jego The Best Book on the Market? Napisał on też biografię Misesa, Hayeka i Friedmana. Butler ma fajny styl.
A moze te co proponuje Cato Institute (w koncu wydał Pan znakomitą książkę Johana Norberga):
- Olaf Gersemann, Cowboy Capitalism: European Myths, American Reality
- Bruno Leoni, Freedom and the Law,
- Brink Lindsey, Against the Dead Hand: The Uncertain Struggle for Global Capitalism
- Richard A. Epstein, Simple Rules for A Complex World
Moze już Pan próbował i np. nie wszystkie Instytuty chciały współpracować? To ciekawe, bo możliwości w wydawniu „wolnorynkowych” książek jest wiele. No i wciąż na polskim rynku brakuje ksiązek na temat histerii i politycznego naciągactwa związanego z tzw. „globalnym ociepleniem” lub „zmianami klimatycznymi”. Publikacje tj. p. P. Mastalerza, V. Klausa, T. Teluka to zdecydowanie za mało. Zresztą ich prawie nie ma w księgarniach. Natomiast ksiażki z Fijorr Publ. są w prawie w każdej. Możliwości jest wiele – publikacje tj.:
- S. Fred Singer, Dennis T Avery, Unstoppable Global Warming,
- Bjorn Lomborg, The Skeptical Environmentalist
- Bjorn Lomborg, Cool It,
- Julian Simon, The Ultimate Resource 2
Dzięki wydawnictwu robi Pan w Polsce coś wspaniałego. Trzymam kciuki i czekam na nową książkę Sowella nt. intelektualistów. Już trochę przeczytałem o tej książce. Ba, nawet oglądałem: http://www.youtube.com/watch?v=ERj3QeGw9Ok&feature=channel
pozdrawiam serdecznie,
Marcin
PS. Akurat dziś siedzę sam w domu, w samym środku Anglii i postanowiłem trochę popisać.
)
Witam,
„Konflikt wizji” i „Oni wiedzą lepiej” to dwie różne książki, ale dotyczą tego samego zagadnienia. „Konflikt wizji” to praca, w której prof. Sowell opisuje te wizje, podaje przykłady, itd. A w „Oni wiedzą lepiej”, prof. Sowell pisze o konsekwencjach kierowania się wizją oświeconych. Proszę zob. na http://www.tsowell.com/ideology_bk.htm
A CONFLICT OF VISIONS – http://www.tsowell.com/Conflv.htm
THE VISION OF THE ANOINTED – http://www.tsowell.com/Vanointed.htm
pozdrawiam,
Marcin
Etyka Wolności. Polecam. Rewelacja.