Korupcja

Gdyby Kaczyń­ski naprawdę chciał zli­kwi­do­wać korup­cję, to by się zabrał za reformę prawa, a nie two­rze­nie CBA. W sys­te­mach prze­re­gu­lo­wa­nych, gdzie każdą naj­mniej­szą aktyw­ność czło­wieka regu­luje ustawa lub roz­po­rzą­dze­nie wła­dzy, korup­cja jest ratun­kiem. Uru­cha­mia ener­gię zamro­żoną przez nad­miar ustaw. Jej alter­na­tywą jest para­liż administracyjny.

Ze strzę­pów wypo­wie­dzi uczest­ni­ków zjazdu Prawa i Spra­wie­dli­wo­ści dociera prze­ko­na­nie, że prze­grani, czyli PiS tego nie rozu­mieją. Uwa­żają oni, że powo­dem klę­ski wybor­czej był z jed­nej strony strach Układu przed dzia­ła­niami Cen­tral­nego Biura Anty­ko­rup­cyj­nego i bez­kom­pro­mi­so­wo­ścią pre­miera Jaro­sława Kaczyń­skiego, z dru­giej zaś naiw­ność narodu, który w dzia­ła­niach PiS i CBA szansy na likwi­da­cję korup­cji nie dostrzegł.
Oba człony tej tezy są nie­stety błędne.
Primo, posą­dza­nie jakie­goś „układu” o to, że jest w sta­nie poru­szyć umy­sły kil­ku­dzie­się­ciu milio­nów Pola­ków jest absur­dalne. Secundo, jestem prze­ko­nany, że Polacy dostrze­gliby deter­mi­na­cję rządu w walce z korup­cją, gdyby rząd ten – zamiast wal­czyć z korup­tan­tami – chciał naprawdę cho­ciaż mini­mal­nie zre­du­ko­wać samą korup­cję. Ist­nie­nie CBA i wojny z korup­cją to gwa­ran­cja ist­nie­nia korup­cji. Trudno sobie wyobra­zić, że te kil­ka­set osób z takim pie­ty­zmem wybra­nych spo­śród tysięcy ama­to­rów śle­dze­nia zre­zy­gnuje z cie­ka­wej, dobrze płat­nej i gwa­ran­tu­ją­cej wła­dzę i wpływy pracy. Staną na gło­wie, aby jej nie stra­cić. Jeśli by w jakiś cudowny spo­sób Polacy prze­stali się nawza­jem korum­po­wać, uczy­nią to agenci CBA. Tym­cza­sem zarówno CBA jak i reto­ryka walki z korup­cją igno­ro­wały kom­plet­nie jej przy­czynę, czyli nad­mierny inter­wen­cjo­nizm; chore prawo regu­lu­jące naj­drob­niej­szy aspekt naszego życia, ogra­ni­cza­jące rów­no­cze­śnie wol­ność gospo­dar­czą. Naj­lep­szy dowód, że pierw­szymi ofia­rami CBA byli poli­tycy PiS, a więc funk­cjo­na­riu­sze reżymu, który tę orga­ni­za­cję usta­no­wił.
Nie byłoby prze­cieku ze sprawy Lep­pera i aresz­to­wa­nia mini­stra Janu­sza Kacz­marka, pre­zesa Jaro­mira Net­zla, czy oskar­żeń pod adre­sem Ryszarda Krau­zego, gdyby prawu wła­sno­ści przy­wró­cono jego ory­gi­nalne, zapi­sane w kon­sty­tu­cji brzmie­nie. W tym kon­kret­nym przy­padku cho­dzi o to, aby wła­ści­ciel gruntu miał prawo roz­po­rzą­dzać nim wedle wła­snego uzna­nia i inte­resu. Jakim pra­wem mini­ster rol­nic­twa czy jakiś inny urzęd­nik ma decy­do­wać o tym, że ja zamiast upra­wiać fasoli chcę na swoim polu wybu­do­wać gości­niec? To prawo do „odrol­nia­nia” ziemi przy­dzie­lone rzą­dowi rodzi pokusę korup­cyjną, któ­rej żadne biuro anty­ko­rup­cyjne, włącz­nie ze sta­li­now­ską poli­cją tajną i gestapo zwal­czyć nie jest w sta­nie. To zna­czy potrafi, ale pod warun­kiem, że zakaże jakiej­kol­wiek dzia­łal­no­ści gospo­dar­czej.
Naj­więk­sza afera korup­cyjna IV RP spo­wo­do­wana była nad­uży­ciem wła­dzy, a kon­kret­nie, bez­praw­nym, choć legal­nym ogra­ni­cze­niem prawa wła­sno­ści. Nota bene, z jed­nej strony wypłaca się ogromne sub­sy­dia rol­ni­kom, za to, żeby nie upra­wiali swo­jej ziemi, z dru­giej zaś zaka­zuje uży­wa­nia ziemi na cele nie­rol­ni­cze. Prze­cież to jest celowe utrzy­my­wa­nie oka­zji do korup­cji.
A czymże się różni od tego naj­słyn­niej­sza afera korup­cyjna III RP?
Lew Rywin nie mógłby korum­po­wać Mich­nika, ani Mich­nik Rywina, gdyby czę­sto­tli­wość radiowa była pry­watna a wła­ści­ciel czy użyt­kow­nik fal radio­wych, który za nie zapła­cił mógł robić z nimi co zechce, w ramach reguł uzna­nych prze spo­łe­czeń­stwo i potwier­dzo­nych przez sądy za słuszne. Dla­czego wła­dze mogły zabro­nić Ada­mowi Mich­ni­kowi i jego kon­cer­nowi nada­wa­nia audy­cji radio­wych czy tele­wi­zyj­nych? Przed czym nas chciały chro­nić? Że za dużo ludzi będzie słu­chać Radia Mich­nik? Czy że za dużo ono zrobi? Gdyby pano­wała wol­ność nada­wa­nia, a nas trak­to­wano jak osob­ni­ków zdol­nych do podej­mo­wa­nia racjo­nal­nych decy­zji o tym, kogo sły­chać, a kogo nie, do żad­nej korup­cji by nie doszło, bo nie mia­łaby ona sensu.
Pomi­ja­jąc nie­ja­sno­ści zwią­zane z rolą posłanki Sawic­kiej w afe­rze korup­cyj­nej, gołym okiem widać, że jej korup­cja miała ana­lo­giczne źró­dła. To, że posłanka Sawicka mogła usta­wiać prze­targ na Helu było moż­liwe dzięki temu, że pań­stwo pol­skie jest wła­sno­ścią majątku, któ­rego nie kupiło, co wię­cej, nie miało prawa kupić, bo i jak. Podatki, z któ­rych pań­stwo się utrzy­muje służą wyłącz­nie opła­ca­niu nie­zbęd­nych kosz­tów wspól­nych: dróg, woj­ska, poli­cji, poli­tyki zagra­nicz­nej, par­ków naro­do­wych, wię­zień, ewen­tu­al­nie zdro­wia i edu­ka­cji. Pań­stwo nie ma prawa inwe­sto­wać w nie­ru­cho­mo­ści, od tego są oby­wa­tele. Jeśli komuś nie­ru­cho­mość skon­fi­sko­wało ma go obo­wią­zek oddać. Jeśli prze­jęło za nie­za­pła­cone podatki, ma obo­wią­zek sprze­dać i powstały nie­do­bór podat­kowy natych­miast wyrów­nać.
Gdyby działka na Helu była pry­watna, korup­cja byłaby nie­moż­liwa! Trudno sobie wyobra­zić, że za dom, za który chcemy sprze­dać za 500 tysięcy zło­tych, ktoś nam zaofe­ruje 200 tysięcy plus 100 tysięcy łapówki i my się na to zgo­dzimy. Nato­miast wójt gminy czy jakiś inny biu­ro­krata chęt­nie sprzeda mają­tek gminny, czyli niczyj war­to­ści 500 tysięcy zło­tych za połowę tej ceny, jeśli mu dać 50 tysięcy w for­mie wziątka.
Jak taką korup­cję zwal­czyć? Można zabić wójta, ale lepiej spry­wa­ty­zo­wać mają­tek gminny! Pry­wa­ty­za­cja nikomu nie przy­nie­sie straty, chyba że uznać za nią nad­mierne wydzie­la­nie się żółci u zawist­nych sąsia­dów.
Mał­go­rzata Ostrow­ska wzięła 155 tysięcy zł łapówki, ponie­waż jakiś kre­tyn wymy­ślił kolo­ro­wa­nie paliw. Olej pali­wowy pozba­wiono czę­ści war­to­ści eko­no­micz­nej, nada­jąc ją farbce, którą go zabar­wiono. Przy czym kolor nie zmie­nia wła­ści­wo­ści oleju. Bez względu na to, czy jest on zie­lony, czer­wony czy nie­bie­ski jest takim samym ole­jem. Gdy­bym miał die­sla, to pew­nie sam był­bym sko­rum­po­wany, bo do dzi­siaj nie wiem, jaki jest legalny kolor oleju opa­ło­wego, a jaki nie­le­galny. Zamiast wal­czyć z mafią pali­wową, należy zwal­czyć mafię od far­bek. To nie Ostrow­ska powinna iść do kry­mi­nału, tylko mini­ster, który wymy­ślił to far­bo­wa­nie.
Korup­cja ma swoje źró­dło w cho­rej struk­tu­rze wła­sno­ścio­wej i ogra­ni­cze­niach wol­no­ści oby­wa­teli. Ludwig von Mises napi­sał: „każdy akt inge­ren­cji rządu w pro­ces ryn­kowy musi być uznany – z punktu widze­nia oby­wa­teli – albo za kon­fi­skatę, albo za poda­ru­nek.” Wła­dza jed­nym zabiera, dru­gim daje. Nor­malny czło­wiek nie chce, żeby mu coś zabie­rano siłą. Wszy­scy zaś chcą żeby im dawano. Two­rzy się więc kocioł; jedni wal­czą o to, by zatrzy­mać to, co wła­dza chce im skon­fi­sko­wać, inni, o to by wła­dza skon­fi­sko­wała coś innym i poda­ro­wała im. Zamiast w ciszy i sku­pie­niu pra­co­wać nad poprawą wła­snego bytu, ludzie uga­niają się za tym, co ich, albo co nie ich. To jest para­noja.
Gdyby pre­mier Kaczyń­ski i jego rząd naprawdę chciał zli­kwi­do­wać korup­cję, to by wal­czył z pra­wem, które ją two­rzy. Nie robił tego, bo i jego rząd chce jed­nym zabie­rać, aby dawać dru­gim. Dzięki takiej poli­tyce ma gdzie zatrud­nić tysiące wier­nych pre­to­rian, a wśród nich gwar­dię funk­cjo­na­riu­szy CBA.

Jan M. Fijor
”” 2007-12-09