Zbędna zmiana

Z trud­nych do zro­zu­mie­nia powo­dów, jakby w naszym kraju nie było już nic innego do popra­wia­nia, posło­wie PiS wystą­pili w pro­po­zy­cją zli­kwi­do­wa­nia „moż­li­wo­ści roz­li­cza­nia przez zakłady ubez­pie­czeń szkód komu­ni­ka­cyj­nych na pod­sta­wie kosz­to­ry­sów”.

Ma to być część pakietu zmian w usta­wie o ubez­pie­cze­niach obo­wiąz­ko­wych i o dzia­łal­no­ści ubez­pie­cze­nio­wej. Aż strach pomy­śleć, jak wygląda cały pakiet.
Przy­po­mnę tylko, że kilka lat temu zakłady ubez­pie­czeń wpro­wa­dziły moż­li­wość uzy­ska­nia przez poszko­do­wa­nych, rów­no­war­to­ści odszko­do­wa­nia, bez koniecz­no­ści przed­kła­da­nia rachun­ków za wyko­nane naprawy pojazdu. Odbywa się to na pod­sta­wie dobro­wol­nego poro­zu­mie­nia i indy­wi­du­al­nej decy­zji klienta. Uła­twia poszko­do­wa­nym doko­na­nie naprawy w spo­sób przez nich okre­ślony, w wybra­nym przez nich warsz­ta­cie, w uzgod­nio­nym ter­mi­nie i za wyne­go­cjo­waną cenę. Sys­tem ten skraca czas ocze­ki­wa­nia na wypłatę odszko­do­wa­nia, pomija bowiem sze­reg uciąż­li­wych pro­ce­dur biu­ro­kra­tycz­nych. Jest więc prak­tyczny, tań­szy i prost­szy.
Firmy ubez­pie­cze­niowe, to firmy pry­watne, mają prawo robić ze swo­imi pie­niędzmi co im się żyw­nie podoba, o ile tylko zaak­cep­tują to ich klienci. Oka­zuje się jed­nak, że u nas kon­trakt mię­dzy usłu­go­dawcą a usłu­go­biorcą nie tylko nie wystar­czy, w ogóle nie jest brany pod uwagę bez impri­ma­tur tego czy innego posła.

Kiedy nie wia­domo dla­czego coś się dzieje, to wia­domo że dzieje się tak z powodu pie­nię­dzy. Czy­ich pie­nię­dzy? Nie trudno zgad­nąć. Swo­boda wyboru formy naprawy ude­rzyła w licen­cjo­no­wane zakłady naprawy pojaz­dów oraz deale­rów. Bez opieki pań­stwa, które ma im siłą napę­dzić biz­nes, nie są w sta­nie kon­ku­ro­wać z innymi, bar­dziej ener­gicz­nymi, tań­szymi i lepiej dzia­ła­ją­cymi pod­mio­tami. I to był powód, dla któ­rego zwró­ciły się do posłów o pomoc. Zamiast więc chro­nić kon­su­men­tów, spo­łe­czeń­stwo, posło­wie stają na straży pry­wat­nego biz­nesu. Pre­tek­stem są rze­kome miej­sca pracy. A że ich ochrona odbywa się kosz­tem ogra­ni­cze­nia swo­body wyboru kon­su­men­tów, co jest sprzeczne nie tylko z obo­wią­zu­ją­cym porząd­kiem gospodarczo-prawnym, ale wręcz z kon­sty­tu­cją, kogo to obcho­dzi.
Posło­wie nie w cie­mię bici. Dobrze wie­dzą, że nie mogą ujaw­nić swo­jej sła­bo­ści do auto­ry­zo­wa­nych sta­cji i dela­erów. Podob­nie więc, jak w przy­padku ogra­ni­cze­nia indy­wi­du­al­nego importu samo­cho­dów z zagra­nicy, co ma słu­żyć rato­wa­niu deale­rów nowych samo­cho­dów, wmy­ślono pre­tekst for­malny. O ile import zaha­mo­wano ze względu na ochronę śro­do­wi­ska (recy­kling), zagro­żo­nego sta­rymi samo­cho­dami z Unii, o tyle w tym przy­padku cho­dzi o walkę ze zło­dzie­jami czę­ści zamien­nych, a także zapew­nie­nie bez­pie­czeń­stwa użyt­kow­ni­ków pojaz­dów. Sprytni dela­erzy wmó­wili posłom, że nie­kon­tro­lo­wane naprawy grożą wypad­kami dro­go­wymi, i co gor­sza, odby­wają się przy uży­ciu kra­dzio­nych czę­ści samo­cho­do­wych. Tak jakby deale­rzy sami z takich czę­ści nie korzy­stali, a po napra­wach doko­ny­wa­nych w ASO każdy klient był w nie­biań­skiej eufo­rii. Gdyby jakość pracy auto­ry­zo­wa­nych sta­cji i dele­arów była aż tak wysoka i zapew­niała kie­row­com pełne bez­pie­czeń­stwo, nie potrzebna byłaby jaka­kol­wiek poprawka w usta­wie. Każdy w ciemno uda­wałby się do sta­cji auto­ry­zo­wa­nej, nie ryzy­ku­jąc wypadku czy kon­fliktu z pra­wem u przy­god­nego mecha­nika. Ludzie głupi nie są i wie­dzą co robią, zwłasz­cza gdy od tego cze­goś zależy ich życie, zdro­wie czy port­fel. Mimo to w maje­sta­cie prawa usta­lono, że posło­wie mają obo­wią­zek chro­nić posia­da­czy samo­cho­dów. Przed kim? Przed samymi sobą! Nie dość, że mają nas za przy­głu­pów, które nie wie­dzą co robią, to na doda­tek każą nam pła­cić rachu­nek za tę „ochronę”. Dokład­nie tak jak to robi Cosa Nostra.
Gdyby cho­dziło wyłącz­nie o pie­nią­dze dla deale­rów, posło­wie nie byliby tacy sko­rzy. Oni dobrze wie­dzą, że do wzię­cia jest także kasa dla nich Tą kasą są podatki. Ślepy i chciwy fiskus, nie baczy na to, iż mecha­nik, który sobie dora­bia poza licen­cją, może wpraw­dzie nie zapła­cić podatku, ale dzięki moż­li­wo­ści doko­ny­wa­nia napraw, jest w sta­nie zaro­bić na sie­bie i nie być cię­ża­rem dla socjal­nego państwa.

Sta­wia­nie jed­nej grupy zawo­do­wej przed drugą jest nie tylko sprzeczne z kon­sty­tu­cją. To zwy­kły rabu­nek. Pań­stwo ma chro­nić przed­się­bior­czość i przed­się­bior­ców, a nie biz­nes. Tym bar­dziej, jeśli odbywa się to kosz­tem kon­su­men­tów czyli ogółu oby­wa­teli. Gdyż w ten spo­sób pie­nią­dze z jed­nej kie­szeni trans­fe­ro­wane są siłą do innej. Co gor­sza, dzieje się tak bez związku z czy­jąś uży­tecz­no­ścią czy zasłu­gami. Jedy­nym powo­dem pre­fe­ren­cji są zna­jo­mo­ści, układy czy, naj­czę­ściej, korup­cja.
Żyjemy w świe­cie ogra­ni­czo­nych zaso­bów, wszyst­kiego nam bra­kuje, dla­tego musimy tak dys­po­no­wać zaso­bami, aby je wyko­rzy­stać jak naj­le­piej. O tym, czy to wyko­rzy­sta­nie jest opty­malne decy­duje rynek, czyli kon­su­menci. Jeśli biorą się za to poli­tycy, rezul­tat jest z reguły opła­kany i daleki od spra­wie­dli­wego. Tym bar­dziej, że wła­śnie dzięki ryn­kowi i towa­rzy­szą­cej mu wol­no­ści wyboru, pod­nio­sła się nie tylko jakość usług samo­cho­do­wych, spa­dła rów­nież ilość kra­dzieży. Spa­dła m.in. z powodu wzro­stu importu pojaz­dów uży­wa­nych. Część z nich nie znaj­du­jąc nabyw­ców w cało­ści, została roze­brana na czę­ści i sprze­dana przez pra­wo­wi­tych wła­ści­cieli. Legal­nie!
Nie trzyma się także kupy argu­ment o bez­pie­czeń­stwie, gdyż osta­tecz­nym auto­ry­te­tem oce­nia­ją­cym je są (licen­cjo­no­wane przez pań­stwo) sta­cje kon­troli pojaz­dów, które wery­fi­kują ich stan, wysta­wia­jąc na to świa­dec­two jako­ści. Ocena SKP nie zależy prze­cież od miej­sca wyko­na­nia naprawy. Tym bar­dziej, że jakość dzia­ła­nia ASO też pozo­sta­wia wiele do życzenia.

Skut­kiem wpro­wa­dze­nia pro­po­no­wa­nych zmian będzie więc wzrost kosz­tów ubez­pie­cze­nia, a tym samym pod­nie­sie­nie wyso­ko­ści składki ubez­pie­cze­nio­wej pła­co­nej przez posia­da­czy pojaz­dów. Pod­wyż­sze­nie kwot odszko­do­wań nastąpi cho­ciażby z powodu koniecz­no­ści pła­ce­nia podatku VAT od robo­ci­zny i czę­ści zamien­nych, któ­rego w obec­nych kosz­to­ry­sach na ogół się nie uwzględ­nia. Co gor­sza, regu­la­cja bio­rąca w ochronę potęż­nych deale­rów i ASO uczyni je jesz­cze potęż­niej­szymi, co odbije się na nas dal­szym wzro­stem cen usług tych pla­có­wek. Tak się dzieje ile­kroć pań­stwa tamuje wolną kon­ku­ren­cję. Nie ma też wąt­pli­wo­ści, że dopiero w ten spo­sób stwo­rzy się czarny rynek czę­ści zamien­nych i szarą strefę usług. W zamian za wzią­tek, auto­ry­zo­wani i deale­rzy będą odtąd udzie­lać swego bło­go­sła­wień­stwa kole­gom bez licen­cji,. Tak się już dzieje w wielu innych dzie­dzi­nach. Moto­ry­za­cja nie jest wyjąt­kiem. Poli­tycy psują gospo­darkę, psują pań­stwo, psują nam krew. Może by wresz­cie naród przy­szedł po rozum do głowy i zabro­nił im tego. Taka zmiana wyszła by wszyst­kim na korzyść.

Jan M. Fijor
„rózne” 2006-04-27