Zdrowie najważniejsze!

Jak to się trzeba nie­ustan­nie mieć na bacz­no­ści. Kry­ty­ku­jąc usta­wo­daw­stwo zaka­zu­jące pala­czom pale­nia papie­ro­sów nawet w loka­lach, w któ­rych wszy­scy palą zwró­ci­łem uwagę na to, że tytoń to nie jedyna szko­dliwa sub­stan­cja. Szko­dliwy jest prze­cież także cho­le­ste­rol, tłusz­cze, czy brak ruchu. W ana­lo­giczny spo­sób do zakazu pale­nia tyto­niu można, i nale­ża­łoby zaka­zać kon­sump­cji żyw­no­ści boga­tej w cho­le­ste­rol czy naka­zać ludziom, aby w tro­sce o swoje zdro­wie każ­dego dnia prze­bie­gali pięć kilo­me­trów. No i mamy! Pod­słu­chi­wał ktoś, czy co?

Otóż, w ame­ry­kań­skim sta­nie Mis­sis­sippi zgło­szono wła­śnie pro­jekt ustawy nr 282, zaka­zu­ją­cej poda­wa­nia w restau­ra­cjach jedze­nia oso­bom, które mają nad­wagę. Pro­jekt ustawy jest dzie­łem trzech kon­gres­ma­nów sta­no­wych, któ­rzy zobo­wią­zali w niej sta­nowy Wydział Zdro­wia, aby wespół ze sta­nową Radą ds. Oty­ło­ści usta­no­wili kary dla tych lokali gastro­no­micz­nych, które podają jedze­nie oso­bom z nad­wagą. Nie usta­lono jesz­cze ści­słej defi­ni­cji nad­wagi, ale wspo­mniana Rada już nad tym pra­cuje. Można im tylko współ­czuć. Zada­nie nie jest wcale łatwe. To co dla jed­nego jest oty­ło­ścią, dla innego kocha­nym ciałkiem.

O ile w Mis­sis­sippi, gdzie służba zdro­wia jest nadal pry­watna, a zatem każdy za lecze­nie płaci sam (za pośred­nic­twem firm ubez­pie­cze­nio­wych), pomysł par­la­men­ta­rzy­stów ma raczej cha­rak­ter sym­bo­liczny i jest mocno przed­wcze­sny, o tyle w Pol­sce, gdzie służbę zdro­wia mamy pań­stwową i nie zanosi się na jaką­kol­wiek zmianę, ustawa nr 282 może zostać pod­chwy­cona przez poli­ty­ków i wdro­żona podob­nie, jak inny pomysł ame­ry­kań­skiej lewicy, czyli totalna wojna wypo­wie­dziana pala­czom tyto­niu. Tym bar­dziej, że nie mamy nawet woje­wódz­kich rad ds. walki z oty­ło­ścią.
Już wkrótce może się oka­zać, że walka z oty­ło­ścią to pod­sta­wowy obo­wią­zek pań­stwa, zwłasz­cza w obli­czu kry­zysu, w jakim zna­la­zła się pol­ska służba zdro­wia. Oty­łość to prze­cież jedno z naj­bar­dziej kapi­ta­ło­chłon­nych scho­rzeń z jakimi zmaga się współ­cze­sna medy­cyna. Czło­wiek otyły ma nie tylko skłon­no­ści do cukrzycy i nowo­two­rów, na któ­rych lecze­nie już dziś bra­kuje środ­ków, jest on także nie­ru­chawy, a więc mało wydajny, poci się, wymaga odzieży dużych roz­mia­rów (kolejny koszt), zaj­muje wię­cej miej­sca w środ­kach komu­ni­ka­cji publicz­nej i powo­duje sze­reg innych wydat­ków obcią­ża­ją­cych kasę pań­stwa, napiętą ostat­nimi pod­wyż­kami upo­sa­żeń leka­rzy, pie­lę­gnia­rek, gór­ni­ków, cel­ni­ków i wielu innych. Nie dość, że otyli kosz­tują, to prze­waż­nie jedzą wię­cej niż inni, co dodat­kowo pod­nosi ich koszty. Czyż już samo to nie wystar­czy, żeby wypo­wie­dzieć oty­ło­ści wojnę?

Zwłasz­cza, że Polacy rza­dziej od Ame­ry­ka­nów jedzą w restau­ra­cjach, dzięki czemu cały mecha­nizm ogra­ni­cza­nia spo­ży­cia można by spro­wa­dzić do zakazu kupo­wa­nia żyw­no­ści powy­żej pew­nego limitu. Zna­jąc jed­nak trudny cha­rak­ter Pola­ków można się domy­ślać, że zaraz powsta­nie czarny rynek żyw­no­ści, kupo­wa­nie przez osoby pod­sta­wione, a także napady na sklepy spo­żyw­cze i osoby upraw­nione (nie otyłe) nio­sące żyw­ność w siatce lub w ple­caku. Spo­wo­duje to naj­praw­do­po­dob­niej koniecz­ność zor­ga­ni­zo­wa­nia spe­cjal­nej poli­cji, nazwijmy ją żyw­no­ścio­wej, choć oba­wiam się, że sama poli­cja żyw­no­ściowa pro­blemu nie roz­wiąże. Tym bar­dziej, że nawet na ist­nie­jące służby porząd­kowe bra­kuje już pie­nię­dzy w budże­cie. Być może nale­ża­łoby więc się­gnąć po stare wypró­bo­wane metody z cza­sów, gdy ist­niała potrzeba ogra­ni­czeń w kon­sump­cji.
Jeśli można zamknąć sklepy w nie­dzielę, można też i w sobotę oraz np. we środę. Prze­cież cho­dzi o zdro­wie oby­wa­teli! Jeśli mimo tego nie doj­dzie do spadku spo­ży­cia, można będzie wpro­wa­dzić ogra­ni­cze­nia w asor­ty­men­cie potraw szcze­gól­nie nad­wa­go­gen­nych. Na począ­tek niech to będzie regla­men­ta­cja mięsa i wędlin, wyro­bów mącz­nych, pie­czywa i nabia­łów. Z chwilą powsta­nia sza­rej strefy sub­sty­tu­tów, bo nie ulega wąt­pli­wo­ści, że taka powsta­nie, zakazy można roz­sze­rzyć. Zdro­wie jest naj­waż­niej­sze! A jeśli i to nie pomoże, wpro­wa­dzić kartki. Rów­no­cze­śnie można pod­nieść podatki do poziomu unie­moż­li­wia­ją­cego kon­sump­cję w nad­mia­rze, a jeśli nawet to nie poskut­kuje, są prze­cież wię­zie­nia. Nie dość, że dzięki takiej poli­tyce będzie wię­cej żyw­no­ści na eks­port, to na doda­tek ludzie będą szczu­plejsi, zdrowsi, bar­dziej ener­giczni i wdzięczni. Poli­tycy dobrze to wie­dzą. I dla­tego tak nie­chęt­nie patrzą na otyły, cho­ro­wity i nie­wdzięczny elek­to­rat, który woli jeść i palić niż na nich głosować.

Jan M. Fijor
„różne” 2008-02-04